EU Sovereignty Score licht 6.800 softwareleveranciers door op autonomie
Europese software-alternatieven scoren aanzienlijk hoger op het gebied van digitale soevereiniteit dan hun Amerikaanse tegenhangers. Dat blijkt uit een grootschalige analyse van 6.877 softwareleveranciers uit 74 landen, uitgevoerd door de onafhankelijke Nederlandse tool EU Sovereignty Score. Bij 84 procent van de geselecteerde Amerikaanse diensten behaalt het beste Europese alternatief een soevereiniteitsscore van meer dan 80 op een schaal van 100.
De publicatie van de resultaten valt samen met recente geopolitieke spanningen, waaronder door de Verenigde Staten aangekondigde sancties tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag. Deze maatregelen kunnen tot gevolg hebben dat Amerikaanse bedrijven op termijn geen diensten meer mogen verlenen aan het hof.
Grote verschillen in Soevereiniteitsscores
Uit het onderzoek, uitgevoerd door het in Breda gevestigde initiatief Accans, komt naar voren dat een gemiddelde Amerikaanse softwaredienst een mediaanscore van 27 op 100 behaalt op het gebied van digitale autonomie. Voor de best presterende Europese alternatieven in dezelfde categorieën ligt deze mediaan op 94.
In totaal bevat de kennisbank voor 2.138 van de 2.537 geanalyseerde Amerikaanse diensten (84 procent) een Europese aanbieder in dezelfde categorie met een score van boven de 80. Wel benadrukken de onderzoekers dat niet elke Europese leverancier in een categorie automatisch een volledige functionele vervanger is. Daarnaast wordt gekeken naar de feitelijke eigendomsstructuur: bij 694 leveranciers werd vastgesteld dat de uiteindelijke moedermaatschappij buiten Europa is gevestigd.
Vijf meetbare dimensies
De EU Sovereignty Score kent elke leverancier een score toe op basis van vijf gelijk gewogen criteria (elk 20 procent):
- Jurisdictie: In welk rechtssysteem valt de organisatie en eventuele moedermaatschappij?
- Dataresidentie: Waar wordt de data fysiek opgeslagen en verwerkt?
- Encryptiesleutelbeheer: Wie heeft de controle over de cryptografische sleutels?
- Vrijheid van lock-in: Hoe eenvoudig kunnen data en diensten worden gemigreerd?
- Beschikbaarheid van broncode: In hoeverre is de software open source of transparant auditbaar?
De gehanteerde methodologie sluit aan bij het Cloud Sovereignty Framework van de Europese Commissie. Van de 6.877 opgenomen dossiers verwijzen er 5.957 naar openbaar verifieerbare bronnen.
Toegankelijkheid en marktverhoudingen
De data laten zien dat er in specifieke categorieën een ruim Europees aanbod bestaat. Van de 153 geanalyseerde cybersecurityleveranciers zijn er 93 van Europese oorsprong. Bij cloud-infrastructuur betreft dit 84 van de 119 aanbieders, en binnen identity management 58 van de 100.
De tool — die eerder bekendstond als de Digitale Soevereiniteit Heatmap — is via een online browser-assessment kosteloos te raadplegen. Organisaties kunnen hun huidige softwarestack invoeren om de totale soevereiniteitsscore te berekenen. Het initiatief heeft geen formele banden met de Europese Unie en fungeert niet als officieel compliance-attest voor wetgeving zoals NIS2, DORA of de AVG, maar is bedoeld als instrument voor risico-analyse en strategische besluitvorming binnen bestuurskamers.
