ACM publiceert leidraad over overstappen tussen cloudaanbieders

De leidraad moet aanbieders en gebruikers duidelijkheid geven over hun rechten en plichten. Volgens de ACM is het voor veel cloudaanbieders lastig om de Data Act goed uit te voeren, en zijn gebruikers vaak niet bekend met hun rechten. De verordening is ruim een jaar van kracht. Twee uitgangspunten staan daarin centraal: klanten moeten gemakkelijk kunnen overstappen en ze moeten meerdere diensten naast elkaar kunnen gebruiken, waarbij die diensten onderling gegevens uitwisselen. Dat laatste heet parallel gebruik.

Een markt met weinig aanbieders

Bijna iedereen gebruikt clouddiensten, maar het aantal aanbieders is beperkt. De drie grootste bedienen 75 procent van de markt. Hoge overstapkosten, gesloten systemen en ingewikkelde contracten maken overstappen volgens de ACM vaak onaantrekkelijk. Klanten die vastzitten bij één aanbieder zijn afhankelijk van diens prijzen, voorwaarden en keuzes. ACM-bestuurslid Manon Leijten stelt dat makkelijker overstappen de concurrentie op prijs en kwaliteit stimuleert en dat kleinere en nieuwe aanbieders daardoor beter op kwaliteit kunnen concurreren in plaats van op schaalgrootte.

De leidraad ordent de verplichtingen in vier thema's. Het eerste gaat over het niet belemmeren van overstappen en parallel gebruik: aanbieders moeten meewerken en de continuïteit van de dienst waarborgen. Het tweede betreft commerciële verplichtingen. Klanten krijgen vooraf duidelijke informatie en de overstapafspraken moeten in het contract staan. Het derde omvat technische verplichtingen. Aanbieders moeten gratis API's voor gegevensuitwisseling aanbieden en werken met interoperabiliteitsnormen. Bij IaaS-diensten (Infrastructure-as-a-Service) geldt bovendien een eis van functionele gelijkwaardigheid na de overstap. Het vierde thema is internationale toegang: aanbieders moeten niet-persoonsgebonden gegevens beschermen tegen onrechtmatige toegang of doorgifte door overheden van landen buiten de EU.

Tot 12 januari 2027 mogen aanbieders alleen kosten in rekening brengen die rechtstreeks met het overstapproces samenhangen, zoals dataverkeer en technische ondersteuning. Daarna mogen ze voor een overstap niets meer rekenen. Bij parallel gebruik mogen alleen de werkelijk gemaakte kosten voor gegevensoverdracht worden doorberekend, ook na januari 2027.

Ook voor niet Europese aanbieders

De Data Act ook voor aanbieders die buiten de EU zijn gevestigd. De ACM houdt toezicht op aanbieders met hun (Europese) hoofdkantoor in Nederland en houdt daarbij rekening met het concurrentievermogen van de Nederlandse cloudmarkt.