Frequentieverdeling voor mobiel in 2029, nieuwe dekkingsplicht na 2030

De vergunningen lopen af tussen 1 januari en 11 mei 2030. Een groot deel is in 2012 uitgegeven voor een duur van 17 jaar en kwam toen in handen van KPN, Vodafone, T-Mobile en Tele2. De frequenties worden gebruikt voor 2G, 4G en 5G. Bij de 2600 MHz-band geldt die uitgiftedatum alleen voor het deel tussen 2565 en 2620 MHz (TDD). De overige vergunningen in die band zijn in 2010 verdeeld en lopen tot mei 2030. Met een verdeling in 2029 kunnen de nieuwe vergunninghouders de frequenties naar verwachting op 1 januari 2030 in gebruik nemen.

Geen dringende reden voor verlenging

Volgens de Telecommunicatiewet worden schaarse vergunningen in principe niet verlengd, tenzij daar een dringende reden voor is. De staatssecretaris onderzocht dat omdat een gecombineerde verdeling met de Upper 6 GHz-band alleen mogelijk is als de huidige vergunningen anderhalf tot twee jaar langer doorlopen. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) raadt uitstel af. Het zou gevolgen hebben voor zowel bestaande netwerkoperators als mogelijke nieuwe toetreders. Bovendien lopen de onderhandelingen over de Digital Network Act nog, waarvan de gevolgen voor de huidige situatie en latere verdelingen onbekend zijn. Dat kan tot nog meer uitstel leiden.

Ook over de Upper 6 GHz-band blijft er volgens de ACM minstens tot en met 2029 onzekerheid over de technische en beleidsmatige voorwaarden voor mobiel gebruik. Adviesbureau WIK Consult ziet een toekomstige behoefte aan spectrum in die band, maar geen noodzaak om die te combineren met de vier andere banden. De staatssecretaris concludeert dat er geen dringende reden is voor verlenging.

De Upper 6 GHz-band wordt mogelijk in 2029 of 2030 op Europees niveau geharmoniseerd voor mobiele communicatie. Internationaal geldt de band als geschikte kandidaat voor extra capaciteit in mobiele netwerken en voor de introductie van 6G. De band kan ook dienen voor radioastronomie, wifi en straalverbindingen, vooral op de Noordzee. Nederland onderzoekt nog welke invulling het meest gewenst is. Als de band geheel of gedeeltelijk beschikbaar komt voor openbare mobiele communicatie, acht de staatssecretaris een verdeling in 2031 een reële mogelijkheid.

Nieuwe dekkings- en snelheidsverplichting

KPN, Odido en VodafoneZiggo moeten via hun 700 MHz-vergunningen elke gemeente in het Europese deel van Nederland voorzien van 98 procent geografische dekking buiten. Sinds 1 juli 2026 moet die dekking met 90 procent waarschijnlijkheid een snelheid van minimaal 10 Mbit/s bieden aan elke gebruiker. Volgens toezicht van de Rijksinspectie Digitale infrastructuur voldoen alle drie. De verplichting loopt op 1 januari 2030 af. De staatssecretaris wil een nieuwe verplichting opleggen en vraagt daarover extern advies.

Onderzoeksbureau Strict evalueerde de huidige verplichting in het voorjaar van 2026. Die heeft volgens het bureau bijgedragen aan het verkleinen van witte vlekken en aan een betere geografische spreiding van netwerkprestaties, doordat investeringen in minder rendabele en landelijke gebieden eerder of extra plaatsvonden. De algemene netwerkkwaliteit verbeterde er maar beperkt door. Wel fungeert de verplichting als waarborg voor minimale kwaliteit en dekking in minder rendabele gebieden.

Een nieuw beleidskader voor de verdeling van mobiele frequentiebanden volgt de Nota Mobiele Communicatie 2019 op. Daarin komt onder meer te staan welke beleidsdoelstelling voor de komende verdeling geldt en wat die betekent voor onderdelen als verkaveling en vergunningduur. De ACM adviseert over marktordenende maatregelen, zoals spectrumcaps. De huidige caps lopen in januari 2030 af. Ook beschrijft het kader de vervolgstappen, zoals het opstellen van een verdeelmodel en regelgeving. De staatssecretaris streeft ernaar het beleidskader in de loop van 2027 naar de Tweede Kamer te sturen.