Witold Kepinski - 16 november 2026

De opkomst van de AI-klant: waarom je eigen chatbot niet meer volstaat

Bedrijven steken momenteel miljarden in eigen AI-chatbots en virtuele assistenten om hun klantenservice te automatiseren, maar vergeten daarbij een veel grotere verschuiving. De klant aan de andere kant van de lijn bewapent zich namelijk razendsnel met eigen AI-agents. Dat stelde Gartner-analist Daniel O'Sullivan tijdens het Gartner IT Symposium/Xpo in Barcelona. Volgens hem is de meest bepalende AI in de klantrelatie straks niet die van het bedrijf zelf, maar de persoonlijke assistent van de klant.

De opkomst van de AI-klant: waarom je eigen chatbot niet meer volstaat image

Tijdens zijn sessie over de opkomst van de zogeheten AI-klant schetste O'Sullivan een fundamentele machtsverschuiving. Tot nu toe deden consumenten en zakelijke inkopers veel onbetaald werk voor bedrijven. Ze navigeerden door versnipperde klantportalen, herhaalden hun gegevens aan de telefoon, pluisden ingewikkelde contractvoorwaarden uit en hadden vaak geen tijd of zin om bij een contractverlenging over een betere prijs te onderhandelen. Volgens Gartner leverde deze klantinspanning bedrijven jarenlang een verborgen subsidie op: klanten betaalden de volle adviesprijs en vermeden de wachtrij, wat organisaties directe afhandelingskosten bespaarde. 

Met de komst van persoonlijke AI-agents van partijen als OpenAI, Meta en Anthropic verdwijnt die drempel volledig. Waar de markt verschoof van veel moeite naar weinig moeite, gaan we nu naar een situatie zonder enige moeite voor de klant. Een AI-assistent ziet in de mailbox direct dat een telecomrekening drie euro hoger uitvalt dan normaal en vraagt de gebruiker met één druk op de knop om toestemming om dit uit te zoeken en op te lossen. Gartner voorspelt dat in 2030 maar liefst 50 procent van alle inkomende klantservice-interacties wordt geïnitieerd door persoonlijke AI-agents die namens klanten optreden. Dit zal de wereldwijde vraag naar klantenservice met 40 procent doen stijgen, terwijl de directe waardecreatie voor bedrijven via deze kanalen juist daalt. 

De cijfers laten zien dat deze gedragsverandering al in volle gang is. Voorafgaand aan een aankoop raadpleegt 60 procent van de zakelijke klanten en 47 procent van de consumenten inmiddels AI, en 71 procent geeft aan dat dit hun aankoopbeslissing beïnvloedt. Nog opvallender is wat er na de aankoop gebeurt: klanten zijn drie keer eerder geneigd om een externe AI-tool van een derde partij te raadplegen dan de eigen chatbot van een leverancier. Bovendien is 35 procent van de B2B-klanten bereid om een volledig inkooptraject aan AI te delegeren. 

MCP

Voor CIO's betekent dit dat organisaties zich moeten voorbereiden om buiten hun eigen voordeur te concurreren. Volgens O'Sullivan kunnen bedrijven op drie manieren reageren. Ze kunnen proberen om AI-klanten actief te blokkeren, ze kunnen problemen bij de bron oplossen zodat klantcontact overbodig wordt, of ze kunnen hun organisatie inrichten als een zogeheten agent-operable enterprise. 

Om succesvol zaken te doen met de AI-agents van klanten, adviseert Gartner IT-leiders om een speciale digitale voordeur voor machines te bouwen. Dit begint bij detectie, zoals het herkennen van geautomatiseerd webverkeer of het toepassen van realtime audio-fingerprinting aan de telefoon om AI-stemmen te onderscheiden van mensen. Vervolgens moeten bedrijven de juiste bevoegdheden en het vertrouwen verifiëren via protocollen en beveiligde tokens, zodat vaststaat dat een agent daadwerkelijk namens een specifieke klant mag handelen. Tot slot kunnen verzoeken veilig en gecontroleerd worden afgehandeld via afgebakende API's en gestandaardiseerde contextlagen zoals MCP-servers. 

De opmars van de AI-klant vraagt uiteindelijk ook om een nieuwe invulling van de menselijke klantbeleving. Nu routinematige vragen en onderhandelingen worden overgenomen door software, moeten organisaties volgens O'Sullivan inzetten op diepgaand, adviserend verkoop- en servicecontact, proactieve klantbenadering en het direct verankeren van de klantrelatie in het product zelf. Alleen door nu al samen met business- en juridische teams de spelregels voor digitale agents vast te leggen, blijven organisaties relevant in een tijdperk waarin de klant zelf niet meer aanbelt, maar zijn AI stuurt
 

Axians - Spaces - november 2026 Vertiv AI-archetypes BW 672x560
Axians - Spaces - november 2026

Wil jij dagelijkse updates?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!