Nokia en partners bouwen duurzame AI-datacenters
Vijf Europese technologiebedrijven – Nokia, Nscale, Skeleton Technologies, Telia en Verda – hebben de krachten gebundeld in het consortium AI Gigafactory Northern (AIGF Northern). Het samenwerkingsverband wil een gedistribueerde en duurzame AI-infrastructuur bouwen verspreid over verschillende locaties in Scandinavië en de Baltische staten.
Het consortium is van plan een gezamenlijke inschrijving in te dienen voor de aanbesteding van AI Gigafactory-consortia van de European High-Performance Computing Joint Undertaking (EuroHPC JU). De oprichting sluit aan bij het Europese initiatief InvestAI, waarmee de Europese Unie in totaal 30 miljard euro aan investeringen voor AI-capaciteit wil mobiliseren, bestaande uit 20 miljard euro aan privaat kapitaal en 10 miljard euro uit publieke middelen.
AIGF Northern gaat functioneren als een gefedereerde AI-gigafabriek onder Europese governance. Door grootschalige rekenkracht te combineren met soevereine clouddiensten, snelle netwerkverbindingen en koolstofvrije energie, moeten bedrijven, onderzoeksinstellingen en overheden in heel Europa toegang krijgen tot betrouwbare AI-infrastructuur. Het netwerk gaat faciliteiten met elkaar verbinden in Oulu (Finland), Iru (Estland), Valmiera (Letland) en een nog nader te bepalen locatie in Zweden.
Door de capaciteit over meerdere landen te spreiden, wil het consortium concentratierisico's verkleinen en voorkomen dat organisaties afhankelijk worden van één enkele locatie of leverancier. De Noord- en Oost-Europese regio biedt volgens de partners gunstige omstandigheden voor dergelijke datacenters, dankzij de ruime beschikbaarheid van groene stroom, geavanceerde digitale netwerken en een koel klimaat dat de energiebehoefte voor koeling aanzienlijk verlaagt.
Waardeketen
Binnen het consortium vervult elk bedrijf een specifieke rol in de waardeketen. Nokia levert de beveiligde netwerk- en verbindingsinfrastructuur tussen de verschillende locaties, terwijl telecombedrijf Telia (samen met dochteronderneming Telia Cygate) bijdraagt aan datatransmissie, systeemintegratie en cloudbeheer. Nscale en Verda brengen gespecialiseerde AI-infrastructuur en cloudplatforms in voor het trainen en draaien van AI-modellen. Skeleton Technologies levert hoogvermogenssystemen die de energie-efficiëntie van de datacenters verhogen en het elektriciteitsnet ontlasten.
Naast de industriële partners wordt het initiatief ondersteund door vooraanstaande kennisinstellingen, waaronder het Finse onderzoekscentrum VTT en de Zweedse technische universiteit KTH. Zij brengen expertise in op het gebied van onder meer kwantumcomputing, halfgeleiders, fotonica en talentontwikkeling, om zo de nieuwe infrastructuur direct te koppelen aan Europese onderzoeks- en innovatienetwerken.
Volgens Mikko Hautala, Chief Geopolitical & Government Relations Officer bij Nokia, zijn de Europese AI-ambities direct afhankelijk van infrastructuur die Europa zelf kan vertrouwen, beheren en opschalen. Taavi Madiberk, CEO van Skeleton Technologies, vult aan dat duurzame AI-capaciteit meer vraagt dan alleen rekenkracht; het vereist een slimme energie-infrastructuur van Europese bodem om de technologische soevereiniteit en het concurrentievermogen van het continent op de lange termijn veilig te stellen.