Grootste dataverzamelaars zijn Meta apps en TikTok
Smartphonegebruikers spenderen gemiddeld bijna vijf uur per dag in applicaties, waarbij continu data wordt geoogst. Uit een nieuwe analyse van het onderzoeksteam van Holafly, gebaseerd op de privacy-labels in de Apple App Store, blijkt dat met name sociale media, bekende boekingsplatforms en AI-assistenten enorme hoeveelheden persoonsgegevens koppelen aan de identiteit van hun gebruikers.
Het onderzoek deelt de datahonger op in drie categorieën: gegevens die rechtstreeks aan de identiteit zijn gelinkt, data die wordt gebruikt om gebruikers over het web te volgen (tracking), en geanonimiseerde diagnostische gegevens.
De absolute koplopers: Sociale media en e-commerce
De top vijf van dataverzamelaars wordt gedomineerd door techgiganten, waarbij Meta de kroon spant:
Threads, Instagram en Facebook (21 datapunten): Alle verzamelde gegevens – waaronder locatie, zoekgeschiedenis, financiële informatie en gezondheidsdata – worden direct aan de identiteit van de gebruiker gekoppeld. Bijna een derde hiervan wordt ingezet voor actieve tracking op andere websites.
TikTok (20 datapunten): Volgt Meta op de voet. Slechts één enkel datapunt (diagnostiek) is hier niet aan de persoonlijke identiteit gekoppeld.
SHEIN, Snapchat en X (17 datapunten): De fast-fashion-gigant SHEIN toont aan dat winkel-apps net zo intensief monitoren als sociale netwerken. Snapchat, dat zich vaak profileert als privacyvriendelijk, verzamelt op de achtergrond eveneens 17 datapunten, waarvan 12 direct identificeerbaar.
Reis-apps volgen elke stap
Voor reizigers is de impact groot, aangezien zij in het buitenland vaker leunen op navigatie-, taxi- en boekingssoftware. Booking.com en Expedia voeren de deellijst aan met elk 16 datapunten. Elke zoekopdracht, prijsklasse of hotelvoorkeur wordt opgeslagen en gekoppeld aan een gebruikersprofiel.
Taxi-apps Uber (15 datapunten) en Lyft (14 datapunten) verzamelen daarnaast uiterst nauwkeurige, van tijdstempels voorziene locatiegeschiedenissen. TripAdvisor valt op door zijn hoge trackingscore: één derde van de verzamelde datatypes wordt gebruikt om de consument te blijven volgen nadat de app is gesloten.
AI-assistenten als nieuwe bron
Met de opkomst van AI-gestuurde reisplanning slaan ook AI-assistenten een nieuwe weg in. Omdat gebruikers in volledige zinnen communiceren, krijgen deze systemen veel context mee, zoals budgetten en gezinssamenstellingen. ChatGPT verzamelt in totaal 17 datapunten (waarvan 14 persoonsgebonden). Microsoft Copilot (10) en Google Gemini (9) registreren minder datapunten, maar bij Gemini stromen de reisgesprekken direct binnen in het grotere Google-ecosysteem dat al mail-, kaart- en agendagegevens beheert.
Tips voor reizigers
De onderzoekers adviseren reizigers om bewuster met app-bevoegdheden om te gaan. Het aanpassen van de locatietoegang van 'altijd aan' naar 'alleen bij gebruik' beperkt de passieve datastroom al aanzienlijk. Daarnaast wordt aangeraden om openbare wifi-netwerken op vliegvelden te vermijden, een VPN te gebruiken of over te stappen op een lokale eSIM om data-interceptie te voorkomen. Tot slot is het verstandig om specifieke, lokale reis-apps na de vakantie direct van de telefoon te verwijderen.
