AP: Politieke partijen over de schreef met online reclame

Sinds vorig jaar gelden nieuwe Europese regels voor online politieke advertenties, vastgelegd in de Verordening Politieke Reclame (VPR). Deze regels moeten voorkomen dat kiezers online heimelijk worden beïnvloed in hun politieke keuzes. De AP houdt toezicht op gerichte politieke reclame waarbij persoonsgegevens worden gebruikt.

Monique Verdier, vicevoorzitter AP: "We hebben elders in de wereld gezien dat mensen in de opmaat naar verkiezingen op grote schaal gemanipuleerd kunnen worden door persoonsgerichte advertenties, bijvoorbeeld op sociale media. Daarvoor werden persoonlijke gegevens uit sociale media profielen misbruikt. Dat zorgde voor een groot privacyschandaal en het ondermijnde democratische processen. Juist daarom is toezicht op online politieke reclame zo belangrijk."

Vermoedelijke overtredingen

De AP vermoedt dat het in de meeste gevallen gaat om schendingen van de VPR. Het betreft advertenties op socialemediaplatforms die zijn gericht op specifieke groepen kiezers. Volgens de regels mogen politieke partijen mensen alleen gericht benaderen als zij daar uitdrukkelijk toestemming voor hebben gegeven. Die toestemming ontbreekt vaak.

Daarnaast is het in veel gevallen onduidelijk waarom kiezers bepaalde politieke reclame te zien krijgen en hoe hun persoonsgegevens zijn gebruikt om hen te bereiken. De AP volgt deze gevallen op en stuurt de betrokken partijen een waarschuwingsbrief. Als een partij na de waarschuwing opnieuw adverteert zonder aan de VPR te voldoen, kan de AP verdere stappen nemen.

Ondersteuning voor politieke partijen

De AP biedt ondersteuning aan politieke partijen die online willen adverteren. Op de website van de AP staat voorlichting, waaronder een leidraad voor gerichte online politieke reclame.

In Nederland houdt de AP toezicht op de regels voor gerichte online politieke reclame waarbij persoonsgegevens worden verwerkt. Het Commissariaat voor de Media is aangewezen als toezichthouder op de transparantie over de herkomst van politieke advertenties. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft als digitaledienstencoördinator voor de Digital Services Act een coördinerende rol op nationaal niveau bij het toezicht op online platforms. De AP werkt nauw samen met zowel het Commissariaat als de ACM.