Leil wil het grootste verborgen geheim in opslag ontsluiten

De stille dominantie van SMR-schijven

SMR, Shingled Magnetic Recording, is de technologie waarbij sporen op een harde schijf overlappen, net als dakpannen op een dak. Dat levert aanzienlijk meer opslagdichtheid op: een 26Tbyte CMR-schijf kost hetzelfde als een 32Tbyte SMR-variant. Zes terabyte gratis, zoals Alexander het tijdens de briefing bondig samenvatte. Partijen zoals Google, Meta en Amazon hebben hun volledige softwarestack al jaren op deze schijven afgestemd. De overige negentig procent van de markt doet dat niet, simpelweg omdat de benodigde software er niet was. Totdat Leil er in 2022 aan begon te bouwen.

Alexander: “De naam Leil is overigens niet willekeurig gekozen. Het woord stamt uit de Slavische taaltraditie en verwijst naar een bijzonder soort stoom, niet gewone stoom, maar de stoom die vrijkomt als je water op hete stenen in een sauna gooit. Een symbool van wedergeboorte dat het bedrijf bewust koppelt aan zijn missie: opslag heruitvinden voor het exabyte-tijdperk.”

Van koud archief naar nearline powerhouse

Leil begon zichzelf twee jaar geleden nog als koude archiefoplossing te positioneren. Die tijd is voorbij. Het team heeft zijn SMR-module inmiddels vijf iteraties doorlopen en bereikt daarmee een punt waarop bij het testen van grote JBOD-enclosures met honderd schijven de PCIe-bus verzadigt en dus niet de schijven zelf. Leil OS serialiseert schrijfopdrachten in perfecte sequentiële streams en benut daarmee 99,7 % van de theoretische maximale doorvoer. Op het gebied van prestaties verslaat het systeem generieke gedistribueerde opslag zoals Ceph op dezelfde media met een factor twee tot drie.

Deze hoge snelheid is geen toeval, maar een specifieke architectuurkeuze. Terwijl legacy-systemen kleine willekeurige I/O-patronen op harde schijven opslaan, een functie die juist de zwakke plek is van harde schijven is, doet Leil dat anders. De software gebruikt grote, sequentiële schrijfbewerkingen wat precies past bij de fysieke geometrie van de draaiende media. Daarnaast wordt erasure coding op een alternatieve manier ingezet, namelijk door deze aan de client zijde en dus niet in de storage nodes te berekenen. Hierdoor volstaat minder krachtige en daarmee goedkopere hardware in de backend.

Vier pijlers, twee producten

De waardepropositie van Leil rust op vier pijlers. Extra capaciteit komt rechtstreeks van de SMR-schijven zelf. Extra performance volgt uit de HDD-native I/O-engine. Extra levensduur komt van twee innovaties die momenteel in de code worden ingebouwd: Head Depopulation, waarbij alleen de aangetaste leeskop van een defecte schijf wordt uitgeschakeld in plaats van de hele 32Tbyte-schijf af te schrijven. En er zijn Command Duration Limits (CDL), waarmee trage schijfcommando's binnen 50 milliseconden worden afgebroken, zodat AI-trainingsruns niet in de problemen komen. De vierde pijler is duurzaamheid. De Infinite Cold Engine beheert de vermogensstatus van iedere schijf via softwaregestuurde spin-down en bespaart direct al 25% aan energie. Commercieel brengt Leil twee producten op de markt.

Leil FS is de volledig open-source kern, een POSIX-compliant parallel bestandssysteem dat vrij beschikbaar is op GitHub en binnenkort officieel onderdeel wordt van Ubuntu 26.04 LTS, Debian en Fedora.

Leil OS is de commerciële enterprise-laag boven op die kern, met onder meer het SMR-optimalisatiepakket, 24/7 SLA-ondersteuning en een volledige beheerinterface. De installatie gebeurt via één standaard package-commando en duurt zo’n tien minuten, tegenover de zes tot twaalf maanden die traditionele parallelle bestandssystemen vereisen.

Goedkoper dan tape, sneller dan cloud

Op het gebied van prijs doet Leil een opvallende claim. Alexander: “Bij grote implementaties, denk aan een klant met 360 petabyte aan tape, kan Leil als complete hardware-plus-softwareoplossing goedkoper uitkomen dan tape, terwijl de data direct en zonder de gebruikelijke wachttijd van 45 minuten voor de robotarm, beschikbaar is. Leil OS begint vanaf 0,99 euro per terabyte per maand, ver onder de 3,50 tot 20 euro die cloud-opslag doorgaans kost.”

Het team van veertien mensen bereidt zich voor op de volgende groeifase. De distributed metadata-server, die de huidige single-master-bottleneck opheft en installaties van biljoenen bestanden mogelijk maakt. Deze release staat gepland voor de tweede helft van 2026. Een flash-tier op basis van het HM-OP-concept, waarmee ook SSD’s langer meegaan via host-managed spare-block beheer. Dit komt naar verwachting in 2027 beschikbaar.

Alexander: “Leil is seed-gefinancierd en richt zich vooralsnog voor tachtig procent op Europa, waar de roep om datasoevereiniteit en lokaal ontwikkelde infrastructuur alleen maar groeit. Een bedrijf van Estse bodem, gebouwd op open standaarden, met tape-level kosten en hyperscale-performance. Dat is de belofte waarmee ik naar Sofia kwam.”