Datalek kost Benelux-organisaties gemiddeld 6,35 miljoen euro

Een belangrijke oorzaak van de stijgende kosten is de opkomst van kunstmatige intelligentie als aanvalsmiddel. In de Benelux werd één op de vier kwaadwillige datalekken (26 procent) mogelijk gemaakt door AI, voornamelijk via deepfake-imitatie en AI-ondersteunde malware. Aanvallen worden hierdoor sneller en goedkoper uit te voeren, terwijl het opsporen en herstellen van datalekken juist duurder wordt.

Minder kosten na datalek

Organisaties die AI en automatisering uitgebreid inzetten binnen hun securityoperaties zien de kosten van een datalek juist dalen, met gemiddeld 1,64 miljoen euro: van 7,09 miljoen euro bij organisaties zonder deze technologieën naar 5,45 miljoen euro bij intensief gebruik. Toch heeft meer dan een kwart van de Benelux-organisaties (26 procent) AI en automatisering nog niet in hun beveiligingsactiviteiten geïntegreerd.

Uit aanvullend wereldwijd onderzoek van het Ponemon Institute blijkt dat organisaties steeds vaker vooruit handelen op basis van verwachte risico's, in plaats van pas te reageren na een incident. Wereldwijd is 85 procent van de organisaties van plan de securityuitgaven te verhogen nu zij meer zicht hebben op de geavanceerde cybermogelijkheden van frontier AI. In het reguliere Benelux-onderzoek gaf 68 procent van de organisaties aan pas na een daadwerkelijk datalek de uitgaven te willen verhogen.

Kloof tussen ontwikkeling en gebruik

Toch bestaat er nog een kloof tussen de ontwikkeling van AI-agents en het gebruik ervan in de praktijk. Meer dan de helft van de Benelux-organisaties (52 procent) zet AI-agents in binnen het Security Operations Center, maar wereldwijd gebruikt slechts 18 procent deze agents voor vulnerability management. Daardoor blijven bekende kwetsbaarheden bestaan, terwijl AI juist de tijd verkort die criminelen nodig hebben om die kwetsbaarheden te misbruiken.

Kritieke infrastructuur blijkt wereldwijd het vaakst doelwit van AI-gedreven aanvallen: 62 procent van deze aanvallen richtte zich op sectoren als financiële dienstverlening en energie. In de Benelux lopen de kosten in deze zwaar getroffen sectoren dan ook sterk op. Datalekken in de financiële sector kostten gemiddeld 7,90 miljoen euro, gevolgd door de communicatiesector (7,03 miljoen euro) en de industriële sector (7,02 miljoen euro). Volgens de onderzoekers vergroot de concentratie van aanvallen op deze sectoren het risico op keteneffecten met gevolgen voor economieën, toeleveringsketens en essentiële dienstverlening.

AI-systemen kunnen kwetsbaarheden bevatten

Het onderzoek wijst verder op kwetsbaarheden rond AI-systemen zelf: wereldwijd kreeg meer dan 20 procent van de organisaties te maken met een datalek waarbij AI-modellen of -toepassingen doelwit waren, vaak door gecompromitteerde API's, applicaties of plug-ins, of door foutief geconfigureerde cloudomgevingen. Ook blijven er tekortkomingen bestaan in encryptie: slechts 36 procent van de getroffen Benelux-organisaties versleutelt gevoelige data zowel tijdens opslag als tijdens transport, terwijl 61 procent inmiddels wel formele controles heeft ingevoerd voor veilige cryptografie.

Cybercriminelen zetten daarnaast steeds vaker reputatieschade in als drukmiddel. Het aantal ransomware-incidenten steeg wereldwijd van 34 naar 39 procent, mede doordat criminelen AI gebruiken om aanvallen te automatiseren en op te schalen. Het beschadigen van merkreputatie is wereldwijd het meest gebruikte drukmiddel (41 procent), gevolgd door het buitmaken van werknemersgegevens (35 procent) en intellectueel eigendom (31 procent).

“De bevindingen uit het rapport laten zien dat cybersecurity niet langer alleen een technologievraagstuk is, maar een essentieel onderdeel van bedrijfsweerbaarheid. Nu de gemiddelde kosten van een datalek in de Benelux zijn opgelopen tot €6,35 miljoen, moeten organisaties de overstap maken van reactieve beveiliging naar proactief risicomanagement," aldus Marcell Schmidt, Country General Manager and Technology leader bij IBM. “De prioriteit ligt nu bij het verkorten van de tijd tussen het ontdekken en oplossen van een inbreuk. Organisaties moeten daarom herstelmaatregelen integreren in ontwikkelingsprocessen, identiteiten tijdens runtime beter beveiligen en risico’s sneller aanpakken, in hetzelfde tempo waarin aanvallers nieuwe technieken ontwikkelen.”

Rapport

Het Cost of a Data Breach Report 2026 is gebaseerd op een wereldwijd onderzoek van het Ponemon Institute onder 602 organisaties die tussen maart 2025 en februari 2026 met een datalek te maken kregen, met voor de Benelux een steekproef van 34 organisaties. In mei 2026 voerde het Ponemon Institute onder deze groep een vervolgonderzoek uit, waarop 456 organisaties reageerden. Daarvan gaf 78 procent (356 organisaties) aan bekend te zijn met recente ontwikkelingen rond geavanceerde frontier AI-modellen.

Het rapport is hier beschikbaar.