Gartner: 'Bedrijven die AI vooral inzetten om te besparen, lopen risico op talentverlies'

Gartner voorspelt dat 30 procent van de werknemers die vanwege AI worden ontslagen, uiterlijk in 2029 opnieuw moet worden aangenomen, vaak tegen aanzienlijk hogere kosten. Reorganisaties die op korte termijn financieel voordelig lijken, tasten volgens het bureau talentpijplijnen aan en leiden tot verlies van kennis binnen de organisatie. Doordat de beroepsbevolking wereldwijd nauwelijks nog groeit, neemt de concurrentie om geschikt personeel toe, wat de kosten voor werving, opleiding en inwerken verder opdrijft.

Volgens VP Analyst Tori Paulman van Gartner ligt de grootste kans niet in het automatiseren van werk, maar in het versterken van de bestaande beroepsbevolking. Bedrijven die AI gebruiken om rollen opnieuw vorm te geven en medewerkers te verplaatsen van minder productieve taken naar nieuwe kansen, hebben volgens haar een concurrentievoordeel ten opzichte van bedrijven die vooral op kostenbesparing inzetten.

Vier verschuivingen in de toekomst van werk

Gartner beschrijft in de Hype Cycle for the Future of Work 2026 vier ontwikkelingen die volgens het bureau bepalend zijn voor hoe werk de komende jaren wordt georganiseerd. De eerste betreft de relatie tussen mens en AI, waarbij AI functioneert als een soort werkpartner die het oordeelsvermogen, de creativiteit en de besluitvorming van medewerkers moet versterken in plaats van vervangen. Technologieën die hierbij een rol kunnen spelen zijn onder meer digitale AI-avatars van medewerkers, digitale coachingtoepassingen en zogeheten emotie-AI.

De tweede verschuiving gaat over het voorbereiden van medewerkers op voortdurende verandering. Gartner stelt dat organisaties nu al tekortkomingen zien in vaardigheden en aanpassingsvermogen van personeel. Bedrijven die hierop inspelen, investeren volgens het bureau in AI-geletterdheid, vaardighedenmanagement en digitale flexibiliteit van hun medewerkers, en zorgen ervoor dat ook leidinggevenden voldoende kennis van AI hebben.

Menselijk oordeelsvermogen behouden

De derde verschuiving betreft het behoud van context, menselijk oordeelsvermogen en kennis binnen organisaties naarmate AI dieper in bedrijfsprocessen wordt geïntegreerd. Gartner wijst op het risico dat instituties deze kennis verliezen als systemen niet zo worden ingericht dat menselijk toezicht en begrip van onderliggende processen behouden blijven. Conversationele gebruikersinterfaces en platforms voor besluitvormingsondersteuning worden genoemd als mogelijke hulpmiddelen hierbij.

De vierde verschuiving gaat over het opbouwen van blijvende waarde uit AI-toepassingen, waarbij elk volgend gebruik sneller, goedkoper en veiliger moet zijn dan het voorgaande. Gartner voorspelt dat 75 procent van de organisaties die AI-winsten vooral als kostenbesparing beschouwen, tegen 2027 wordt ingehaald door concurrenten die deze winsten juist herinvesteren in innovatie, modernisering en bijscholing van personeel.

Meer informatie is voor klanten van Gartner beschikbaar in het rapport 'Hype Cycle for the Future of Work, 2026' en het Gartner 2026 Hype Cycles Special Report.