NSDC: 'Soevereine cloud eist soeverein datacenter'

Het kabinet zet in haar Herziene Rijkscloudbeleid 2026 weliswaar stevige stappen om de afhankelijkheid van buitenlandse cloudgiganten te verminderen en een eigen Rijkscloud op te tuigen, maar vergeet volgens de NSDC de fysieke onderlaag. Fysieke infrastructuur vormt het fundament van elke digitale dienst. Wanneer de Rijksoverheid haar data onderbrengt bij datacenters die vallen onder de jurisdictie van niet-Europese mogendheden — zoals de Amerikaanse Cloud Act — is er van echte soevereiniteit geen sprake aldus NSDC.

Schaarste en verdringing door Amerikaanse spelers

De situatie op de Nederlandse datacenter-markt is nijpend. Circa 80 procent van de huidige datacenter-capaciteit in Nederland is in handen van niet-Europese partijen of wordt opgerekend door grote niet-Europese technologiebedrijven. Door deze dominante vraag ontstaat er grote schaarste op de markt. 

Kleinere, Nederlandse en Europese datacenter-aanbieders zitten vrijwel allemaal aan hun maximale capaciteit en krijgen nauwelijks de ruimte om uit te breiden. Omdat bijna alle nieuw afgegeven vergunningen of gehuurde capaciteiten in zogeheten co-location-faciliteiten naar niet-Europese spelers gaan, dreigt de Nederlandse overheid straks haar eigen soevereine cloudplannen nergens fysiek te kunnen onderbrengen. 

Zaken op een rij: De vragen voor het kabinet

Om een dreigend infrastructuurtekort voor te zijn, roept NSDC-directeur Rene Corbijn de Kamerleden op om het kabinet te dwingen tot volledige transparantie. De coalitie heeft daartoe een reeks concrete vragen opgesteld die tijdens het overleg op 22 september aan de minister moeten worden voorgelegd: 

Inzicht in de huidige situatie: Hoeveel datacentercapaciteit gebruikt de Rijksoverheid momenteel voor kritieke entiteiten, e-mail en documentbeheer, en welk deel daarvan staat in datacenters die buiten de EU- of EER-jurisdictie vallen? 

Migratie- en capaciteitsplanning: Welke concrete migratieplannen zijn er om data over te hevelen naar soevereine EU-datacenters, en wat is de verwachte capaciteitsbehoefte voor de komende tien jaar? 

Risico's en preferentiebeleid: Welke risico's ziet het kabinet als de vraag naar soevereine capaciteit sneller groeit dan het Nederlandse en Europese aanbod? En is het kabinet bereid om samen met de Nederlandse en Europese datacentersector een strategisch actieplan op te stellen? 

Keerpunt in de nationale datacenterstrategie

De waarschuwing van de NSDC komt op een strategisch moment. Eind 2026 publiceert het kabinet de nieuwe nationale Datacenterstrategie. Volgens de NSDC biedt die strategie dé kans om de regie terug te pakken, mits er sturing wordt gegeven via voorkeursbeleid voor soevereine datacenters. Zonder een helder beeld van de overheidsvraag dreigt de nationale cloudambitie te stranden op een overvolle, buitenlands gedomineerde infrastructuurmarkt.