Starlink vs. Telecom: Wie wint de strijd om de klant?

Nieuw onderzoek van Strand Consult werpt een ontnuchterende blik op de hype. Hoewel de groei van spelers als Starlink indrukwekkend is, blijkt de soep minder heet te worden gegeten dan zij wordt opgediend. Satellieten zijn hard op weg om de connectiviteit wereldwijd uit te breiden, maar de kans dat ze grote aardse netwerken volledig verdringen, is klein.

De opmars van de "Interstellaire McDonald’s"

De cijfers die Starlink in Barcelona presenteerde, zijn duizelingwekkend. Het bedrijf groeide van 4 miljoen klanten in september 2024 naar ongeveer 11 miljoen tijdens het congres. Met bijna 10.000 satellieten in een lage baan om de aarde (LEO) beheert Elon Musk inmiddels 70% van alle actieve satellieten.

Terwijl Starlink een jaaromzet van 12 miljard dollar rapporteert, worstelen Europese concurrenten zoals Eutelsat (OneWeb) om in de buurt te komen. "Waar ik eerder zei dat Elon Musk een interstellaire McDonald’s runt terwijl rivalen burgerbars exploiteren, was dat nog gul," aldus een analist van Strand Consult. "Vandaag de dag lijken de concurrenten meer op hotdogkraampjes langs de weg."

Satelliet als 'gratis' reservewiel

De technologische doorbraak zit in Direct-to-Device (D2D). Hiermee kan een smartphone direct verbinding maken met een satelliet, zonder dat er een schotelantenne nodig is. Dit is ideaal voor het elimineren van dead zones (gebieden zonder bereik) en als back-up bij rampen.

Toch ziet de sector dit niet als een vervanging van het 5G-netwerk. In het Verenigd Koninkrijk kunnen klanten van O2 voor ongeveer 3 pond per maand satellietdekking toevoegen. De verwachting is echter dat deze dienst uiteindelijk een gratis extraatje wordt, gebundeld in reguliere mobiele abonnementen. Satellieten kunnen namelijk nooit de enorme datacapaciteit en lage vertraging (latency) bieden die een fijnmazig netwerk van zendmasten in stedelijke gebieden levert.

Defensie als nieuwe groeimarkt

Een onderbelichte kans ligt bij defensie en hulpdiensten. Waar legers vroeger hun eigen geïsoleerde communicatiesystemen bouwden, stappen ze nu massaal over op commerciële 5G-techniek en satellieten. Noorwegen migreert bijvoorbeeld 150.000 noodgebruikers naar commerciële 5G-netwerken.

De grens tussen civiele en militaire netwerken vervaagt razendsnel. Zo heeft de Duitse veiligheidsautoriteit onlangs de iPhone en iPad goedgekeurd voor NAVO-geclassificeerde communicatie. Mobiele operators zien hier een lucratieve nieuwe markt: beveiligde 'slices' van hun netwerk verkopen aan overheden.

De keerzijde: destabilisatie van kleine landen

Niet overal wordt de komst van satellietreuzen met gejuich ontvangen. In landen met een kleine bevolking en een natuurlijke monopolie, zoals Groenland, vormt Starlink een directe bedreiging.

De lokale provider Tusass hanteert een solidariteitsmodel: iedereen betaalt hetzelfde, of je nu in de hoofdstad woont of in een afgelegen nederzetting. Als Starlink de winstgevende klanten wegkaapt, stort het economische fundament onder de nationale infrastructuur in. Dit is een politiek hoofdpijndossier voor toezichthouders wereldwijd.

Conclusie: Een complementaire laag

De conclusie van het rapport “Will LEO Satellite Direct-to-Cellular Networks Make Traditional Mobile Networks Obsolete?” is helder: Nee. Zolang er geen wereldwijde harmonisatie van spectrumrechten is en zolang satellieten fysiek beperkt zijn in hun bandbreedte, blijven ze een aanvullende laag. Ze zijn de perfecte oplossing voor de "laatste 10%" van de wereld die nog niet verbonden is, maar voor de snelle datahonger in de stad blijven we voorlopig afhankelijk van de mast om de hoek.