Europa is AI-koploper in gebruik, maar VS incasseert de winst
Europa is wereldwijd koploper in het gebruik van kunstmatige intelligentie, maar slaagt er nauwelijks in om die koppositie om te zetten in economisch gewin. Terwijl 133 miljoen Europeanen maandelijks ChatGPT en andere taalmodellen gebruiken, vloeit de winst weg naar de Verenigde Staten en China. Dat stelt Sebastiaan Vaessen, hoofd strategie bij techinvesteerder Prosus, naar aanleiding van het rapport The State of AI in Europe: The Invisible Giant.
De cijfers zijn even indrukwekkend als confronterend: het aantal actieve AI-gebruikers in Europa is ruim twee keer zo groot als in de Verenigde Staten. Toch zijn vrijwel alle gebruikte platformen en modellen van buitenlandse makelij. "We trainen en verbeteren systemen die in buitenlandse handen zijn", waarschuwt Vaessen. Hierdoor komt de economische waarde niet terecht op ons eigen continent, maar bij de techreuzen overzee.
De strijd om taalmodellen is gestreden
Vaessen is realistisch over de achterstand op het gebied van grote taalmodellen (LLM’s). De kans dat Europa de VS of China hierin nog inhaalt, acht hij klein. De echte kansen liggen volgens hem echter niet in de basismodellen, maar in de laag daarboven: de toepassingen die de distributie en het klantcontact controleren.
"De economische waarde zit juist in applicaties zoals maaltijdbezorgers en taxidiensten die AI integreren", aldus Vaessen. De bedrijven die deze apps bezitten, verzamelen de gebruikersdata en bouwen daarmee een schaalvoordeel op dat uiteindelijk het grootste financiële voordeel oplevert.
Specialisatie als reddingsboei
Ondanks de dominantie van Big Tech ziet Prosus sectoren waarin Europa wel degelijk de wereldmarkt aanvoert. Meer dan 75 procent van de Europese AI-investeringen gaat momenteel naar gespecialiseerde toepassingen.
Vooral in de energiesector is Europa een wereldspeler: ongeveer de helft van het wereldwijde durfkapitaal voor AI in energie vloeit naar Europese bedrijven. Ook in de gezondheidszorg, de financiële sector en de opkomende markt voor robotica en autonome systemen heeft Europa volgens Vaessen een sterke basis om de regie terug te pakken.
Conclusie
Europa is vooralsnog een 'onzichtbare reus' die veel consumeert maar weinig produceert. De uitdaging voor de komende jaren is helder: het continent moet transformeren van een enorme afzetmarkt voor Amerikaanse AI naar een broedplaats voor gespecialiseerde, AI-gedreven industrieën. Alleen zo kan Europa voorkomen dat het slechts een data-leverancier wordt voor buitenlandse systemen.
Meer over Artificial intelligence
Over Witold Kepinski
