Missiekritische communicatie is dé groeimarkt voor telco's

De transitie is al ingezet. Decennialang vertrouwden noodiensten in meer dan 130 landen op TETRA-netwerken (in Nederland bekend als C2000). Hoewel deze specifieke netwerken destijds de juiste oplossing waren voor spraak en sms, zijn ze qua bandbreedte te vergelijken met 2G. Ze zijn peperduur in onderhoud, de apparatuur is schaars en ze kunnen moderne data-applicaties simpelweg niet aan.

De overstap naar het MVNO-model

Overheden realiseren zich dat TETRA het einde van zijn levensduur heeft bereikt. In plaats van zelf miljarden te investeren in nieuwe, private netwerken, verschuift de trend in Europa naar het zogeheten MVNO-model (Mobile Virtual Network Operator). Hulpdiensten liften hierbij als 'virtuele provider' mee op de bestaande commerciële 5G-infrastructuur van telecomoperators, maar wel met prioriteit en extra beveiligingslagen.

Frankrijk: Migreert 400.000 hulpverleners naar het Réseau Radio du Futur (RRF), een virtueel netwerk dat over de vier nationale commerciële netwerken heen ligt.

Noorwegen & Zweden: Plannen de volledige migratie van hun noodcommunicatie naar commerciële 5G-netwerken rond 2031.
Verenigde Staten: Loopt voorop met initiatieven zoals AT&T’s FirstNet en T-Mobile’s T-Priority, die miljoenen first responders bedienen op commerciële netwerken.

"5G-oplossingen maken gebruik van standaardsmartphones, waarbij missiekritische functionaliteiten zoals groepsgesprekken en prioritaire netwerktoegang via softwarelagen worden aangestuurd. Dit zorgt voor een enorme kostenbesparing en ongekende datasnelheden", zo meldt Strand Consult.

Defensie volgt in drie stappen

Volgens Strand Consult zal de militaire sector – en met name de NAVO-lidstaten – deze MVNO-strategie de komende jaren overnemen. Het rapport “How to ensure NATO’s next generation weapons access to modern communication solutions” schetst een blauwdruk in drie fasen om de verouderde, gefragmenteerde communicatiesystemen van defensie te moderniseren.

1.Connectiviteit via MVNO: Fase 1: Korte termijn.

Militairen krijgen direct toegang tot commerciële 5G-netwerken via een eigen MVNO-platform met eSIM-authenticatie. Dit is tijdens de recente NAVO-oefening Cold Response 26 in Noorwegen al succesvol getest met reguliere smartphones.

2.Hybride netwerken & Zero Trust: Fase 2: Integratie.

Het platform wordt uitgebreid met satellietcommunicatie (LEO, MEO, GEO) via een Hybrid NTN Bridge. Qua beveiliging wordt een strikte Zero Trust-architectuur en post-quantum cryptografie afgedwongen om spionage te voorkomen. Ook worden functies zoals ISAC toegevoegd, waarmee 5G-masten reflecties gebruiken om vijandelijke drones te detecteren.

3.Digitale Defensie-infrastructuur: Fase 3: Volledige synergie.

Het communicatieplatform transformeert tot een overkoepelend digitaal ecosysteem waarin manschappen, autonome systemen, sensoren en geavanceerde wapensystemen realtime data met elkaar uitwisselen over heel NAVO-grondgebied.

De geopolitieke splitsing: 'Clean Networks'

De integratie van defensie op commerciële netwerken brengt wel een grote geopolitieke uitdaging met zich mee: de aanwezigheid van Chinese netwerkleveranciers zoals Huawei en ZTE. Militaire communicatie vereist een infrastructuur die volledig vrij is van spionagegevoelige apparatuur.

Op dit moment is ongeveer 60 van de 100 mobiele netwerken in de EU geclassificeerd als een Clean Network. De resterende 40 procent heeft een significante blootstelling aan high-risk leveranciers, met name in landen als Duitsland, Italië en Spanje. Grote operators zoals Deutsche Telekom en Vodafone leunen in bepaalde regio's nog sterk op Huawei-apparatuur.

De conclusie van het rapport is volgens Strand Consult helder: de miljardenorders van defensie en openbare veiligheid zullen de komende jaren exclusief terechtkomen bij de operators die hun netwerken tijdig 'schoon' hebben gemaakt. Voor telecomoperators is digitale soevereiniteit daarmee niet langer een compliance-vinkje, maar hun grootste commerciële kans van dit decennium.