Experts zetten twijfels bij AI als oorzaak van groeiend aantal reorganisaties
Het aantal reorganisaties in Nederland is de afgelopen periode sterk toegenomen, vooral binnen de financiële sector. Bedrijven wijten dit vaak aan de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI), maar experts betwijfelen of dit de hoofdreden is.
Dit blijkt uit een rondgang van NU.nl. Volgens arbeidsmarktdeskundige Rob Witjes van het UWV, waar bedrijven ontslagen moeten melden, is sprake van een duidelijke stijging. In de eerste negen maanden van 2025 registreerde het UWV 267 reorganisaties, waarbij 18.454 banen op de tocht staan. In 2024 werden 254 reorganisaties gemeld, met 18.609 ontslagen. "Maar wij zien dat bedrijven vooral last hebben van oplopende kosten door hogere lonen voor werknemers en stijgende energieprijzen", zegt Witjes. "Bovendien hebben ze te maken met economische onzekerheid."
Financiële sector hardst getroffen
Binnen de financiële sector vallen de hardste klappen. ING kondigde aan tot eind 2026 tot 950 banen in Nederland te schrappen, waarbij AI een rol speelt bij het vervangen van functies. Pensioenuitvoerder APG maakt tot 2030 ruim duizend voltijdbanen overbodig, met als argumenten automatisering, AI en standaardisering. ABN AMRO gaat nog verder: tegen 2028 verdwijnen er 5.200 banen, omdat AI taken van medewerkers kan overnemen, aldus topvrouw Marguerite Bérard.
Ook in de Europese bankensector dreigen de komende jaren meer dan 200.000 banen te verdwijnen door toegenomen gebruik van AI, blijkt uit onderzoek van Morgan Stanley. Daarnaast sluiten banken steeds meer fysieke vestigingen, omdat klanten vaker online bankieren.
AI-gebruik groeit, maar effecten blijven beperkt
Uit cijfers van het CBS blijkt dat een op de zes Nederlandse bedrijven in 2025 AI toepast. Dit is een verdubbeling ten opzichte van twee jaar geleden. Toch betekent dit ook dat de meerderheid géén gebruikmaakt van AI, stelt Geert-Jan Waasdorp, CEO van Intelligence Group. "Kunstmatige intelligentie wordt vaak gebruikt als argument om te reorganiseren. Maar als we het gebruik van AI vergelijken met de Verenigde Staten, is het verschil enorm", zegt Waasdorp. "Daar lopen ze anderhalf jaar voor en zijn de gevolgen zichtbaar. Zo is er grote vraaguitval in sectoren als de ICT en communicatie. Die ontwikkelingen zien we hier nog niet."
Waasdorp verwacht wel dat AI op termijn banen zal kosten, met name in de zakelijke dienstverlening. "Vooral werknemers in de zakelijke dienstverlening lopen nu te zweten. Callcenters, accountantskantoren, consultancybedrijven, bijna alle sectoren zullen er last van krijgen", aldus Waasdorp.
Geen oplossing voor alles
Witjes benadrukt dat AI mogelijkheden biedt om bepaalde problemen op korte termijn op te lossen, maar dat het ook nieuwe functies en veranderingen in taken met zich meebrengt. "Maar dat betekent ook dat er nieuwe functies bij komen en taken veranderen. Dat raakt het hele bedrijf. Het is dan ook verstandig om AI goed te implementeren om efficiënter te kunnen werken", meldt Witjes.
De discussie over de impact van AI op de arbeidsmarkt blijft dus actueel, terwijl de werkelijke effecten vooralsnog beperkt lijken.