Geopolitieke risico’s en technologische veranderingen leidt tot zorgen onder Nederlandse CEO's

Als reactie op toenemende geopolitieke risico’s versterkt 61% van de Nederlandse CEO’s de cyberbeveiliging. Daarnaast heeft 81% internationale investeringsplannen voor het komende jaar, tegenover 54% wereldwijd. Duitsland is het favoriete investeringsland, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en de Verenigde Staten. Ook het Midden-Oosten en India winnen aan populariteit.

Nederlandse CEO’s maken zich - meer dan hun internationale collega’s - zorgen over de impact van geopolitieke onrust (37% tegenover 23% wereldwijd). “Deze CEO's opereren in een zeer open Nederlandse economie en de wereld om ons heen verandert razendsnel. Geopolitieke spanningen en technologische ontwikkelingen vragen om wendbaarheid en veerkracht van organisaties. Het is daarom essentieel dat we blijven investeren in innovatie en in het vertrouwen van onze stakeholders,” aldus Maarten van de Pol, CEO van PwC Nederland. De beschikbaarheid van talent staat met 34% ook hoog op het lijstje met zorgen van Nederlandse CEO's, internationaal worden cyberrisico's met 31% als grootste bedreiging gezien.

Minder zorgen over Amerikaanse importheffingen

Nederlandse CEO’s maken zich minder druk over importheffingen vanuit de Verenigde Staten: 75% verwacht geen impact op het bedrijfsresultaat, terwijl 22% een daling voorziet. Dit kan worden verklaard door de relatief beperkte exportstroom naar de VS en lagere tarieven dan aanvankelijk verwacht. Toch dragen deze tarieven bij aan de onzekerheid in internationale handelsstromen.

Zes op de tien Nederlandse CEO’s vraagt zich af of hun organisatie het tempo van technologische ontwikkelingen, zoals AI, kan bijbenen. Dit hangt nauw samen met de beschikbaarheid van de juiste vaardigheden, maar ook met interne weerstand tegen verandering. Bijna de helft (46%) van de respondenten noemt deze weerstand als grootste uitdaging bij het verhogen van productiviteit. "Nederlandse CEO's hebben een realistische kijk op zowel de kansen als de risico's van AI," aldus Van de Pol. "Ze zien in dat AI transformationeel kan zijn voor hun bedrijf, maar zijn zich tegelijkertijd zeer bewust van de complexiteit en potentiële valkuilen. Deze nuchtere benadering is typerend Nederlands en geeft hen juist een voorsprong bij het verantwoord implementeren van AI-technologieën.”

Hoewel het overgrote deel van de Nederlandse en wereldwijde CEO’s AI in bescheiden mate toepast, ziet 15% van de Nederlandse respondenten omzetgroei door AI, en 24% kostenreductie. Wereldwijd liggen deze percentages op respectievelijk 29% en 26%. Bedrijven met een sterke AI-basis – zoals een duidelijke strategie en data-infrastructuur – realiseren vaker omzetgroei en kostenbesparingen. Volgens Van de Pol, partner bij PwC, hangt het succes van technologische transformatie niet alleen af van investeringen, maar vooral van de bereidheid om te veranderen: “Leiderschap en een duidelijke strategie zijn hierbij cruciaal.”

Vertrouwen en innovatie als fundament voor groei

Vertrouwen tussen bedrijven en stakeholders speelt een essentiële rol, met name bij de toepassing van nieuwe technologieën zoals AI-agents. Uit de survey blijkt dat bedrijven met weinig vertrouwensproblemen de afgelopen twaalf maanden gemiddeld negen procentpunten meer aandeelhouderswaarde realiseerden dan bedrijven met veel problemen. Innovatie wordt door 66% van de Nederlandse CEO’s (tegenover 50% wereldwijd) gezien als een kritische randvoorwaarde voor de bedrijfsstrategie.

“Vertrouwen vormt het fundament van duurzame waardecreatie. Bedrijven die investeren in transparantie en verantwoord gebruik van technologie, creëren niet alleen waarde voor hun aandeelhouders, maar ook voor de samenleving als geheel,” verduidelijkt Barbara Baarsma, hoofdeconoom PwC Nederland.

Door onzekerheid en technologische uitdagingen kijken CEO’s met enige voorzichtigheid naar de vooruitzichten voor hun bedrijf de komende twaalf maanden. Slechts 30% heeft veel vertrouwen in omzetgroei, hoewel ze positiever zijn over de nationale en wereldeconomie. Zowel wereldwijd als in Nederland heeft slechts dertig procent van de CEO's veel vertrouwen in omzetgroei de komende tijd. Ze zijn positiever over hun nationale economie en de wereldeconomie. “Dat noem ik het ‘macro-optimisme versus micro-realisme'. Bedrijven weten dat ze omzet uiteindelijk verdienen met executie, en juist daar zitten de knelpunten. De economie draait nu best goed, maar omzetgroei realiseer je pas als de fundamenten voor veranderingen binnen je bedrijf op orde zijn. Daarnaast spelen krapte op de arbeidsmarkt, gebrek aan stikstofruimte en een overvolle infrastructuur de groeiambities van Nederlandse bedrijven parten. Nederlandse CEO’s zijn dus weliswaar positief over de conjuncturele vooruitzichten, maar deze structurele factoren remmen de groeiambitie. Het is daarom belangrijk dat het nieuwe kabinet deze knelpunten aanpakt. Alleen zo kunnen we het toekomstige verdienvermogen van Nederland waarborgen,” besluit Baarsma.

Aan het onderzoek, uitgevoerd in oktober en november 2025, deden 4.454 CEO’s mee, waarvan 93 uit Nederland. Meer informatie is hier te vinden.