Europese cloud: "Soevereiniteit wordt hét IT-thema van 2026"

Volgens Alastair Edwards, hoofdanalist bij onderzoeksbureau Canalys, is de vraag naar soevereine data- en cloudoplossingen in een stroomversnelling geraakt. Overheden en grote bedrijven volgen het voorbeeld van pioniers zoals Airbus, die hun bedrijfskritische applicaties al naar soevereine Europese cloudomgevingen hebben verplaatst. Dit creëert een lucratief slagveld waar Amerikaanse hyperscalers, lokale aanbieders en nieuwe "neoclouds" elkaar bevechten.

De aanval van de Amerikaanse reuzen

De Amerikaanse techreuzen zitten niet stil en hebben een defensieve strategie ingezet om te voorkomen dat klanten massaal terugkeren naar eigen datacenters (cloud repatriation).

Amazon Web Services (AWS): Lanceerde vorige week in Berlijn zijn European Sovereign Cloud, een investering van 8 miljard dollar. AWS probeert concurrenten te slim af te zijn met een strikt model: een volledig apart EU-bedrijf, uitsluitend bemand door EU-burgers en fysiek geïsoleerd van Amerikaanse systemen. Uitbreiding naar lokale zones in onder meer Nederland, België en Portugal staat al op de planning.

Oracle & Microsoft: Hebben hun eigen soevereine cloudregio's in de EU uitgerold die voldoen aan lokale standaarden.

Google Cloud: Onthulde in november 2025 al zijn Sovereign Cloud Hub in München.

Scepsis over de 'Cloud Act'

Ondanks de miljardeninvesteringen blijven veel Europese organisaties sceptisch. De kern van de discussie is de Amerikaanse Cloud Act, die de Amerikaanse overheid onder bepaalde omstandigheden het recht geeft om data op te vragen bij Amerikaanse bedrijven, ongeacht waar die data fysiek opgeslagen is.

Critici en lokale Europese cloudproviders voeren aan dat geografische scheiding niet genoeg is zolang het moederbedrijf onder de Amerikaanse jurisdictie valt. Zij positioneren zich als de enige "echt soevereine" alternatieven.

De rol van partners en het ecosysteem

De strijd zal volgens analisten niet alleen op technische specificaties worden gewonnen, maar vooral door lokale ecosystemen. AWS heeft bijvoorbeeld al een zwaargewicht-selectie aan partners gepresenteerd, waaronder Accenture, Capgemini, Deloitte, Kyndryl en SAP.

Deze partners zijn cruciaal om het vertrouwen van lokale overheden te winnen en te helpen bij het navigeren door complexe regelgeving. Uit onderzoek van Omdia blijkt dat inmiddels meer dan 80% van de IT-partners in de EMEA-regio ziet dat hun klanten fors investeren in soevereiniteit.

2026: Het jaar van de herijking

Met de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis en de daaropvolgende handelsspanningen, is digitale onafhankelijkheid voor Europa verschoven van een abstract ideaal naar een bittere noodzaak. Voor de IT-sector betekent dit een gouden kans: de markt voor hybride oplossingen — waarbij de publieke cloud voor innovatie wordt gebruikt en de soevereine cloud voor gevoelige data — is groter dan ooit.