Rekenkamer: Rijksoverheid onvoldoende beschermd tegen quantumcomputers

Hoewel de superkrachtige quantumcomputer nu nog grotendeels toekomstmuziek is, kan ‘Q-Day’ – de dag waarop de huidige encryptie waardeloos wordt – volgens de AIVD al in 2030 aanbreken. Dat is over slechts vier jaar. Als de overheid tegen die tijd niet is overgestapt op post-quantumcryptografie, ligt maatschappelijke ontwrichting op de loer.

Bedreiging voor vitale systemen

De risico's zijn volgens de Rekenkamer enorm. Buitenlandse overheden of criminelen zouden toegang kunnen krijgen tot staatsgeheimen, maar ook vitale infrastructuur kunnen ontregelen. Denk aan het openzetten van waterkeringen, het platleggen van het verkeer of grootschalige identiteitsfraude via DigiD.

Ondanks deze scenario's hebben de meeste ministeries nog geen plannen klaarliggen. Er zijn geen gesprekken gevoerd met IT-leveranciers en er zijn nauwelijks bestuurlijk verantwoordelijken aangewezen. Het gebrek aan urgentie en een tekort aan expertise worden als belangrijkste oorzaken genoemd.

Economische belofte vs. bittere realiteit

De technologie is niet alleen een bedreiging; Nederland heeft momenteel een academische toppositie en investeert via het Nationaal Groeifonds 615 miljoen euro om de vruchten van quantumtechnologie te plukken (zoals snellere medicijnontwikkeling en preciezere metingen). De Rekenkamer vraagt zich echter af of Nederland deze voorsprong kan behouden nu andere landen ook miljarden investeren en concrete markttoepassingen nog uitblijven.

Strategie in de steigers

Het ministerie van Economische Zaken werkt momenteel aan een rijksbrede quantumstrategie om zowel de kansen als de risico's op te vangen. Vooralsnog ontbreken echter een concreet budget en een duidelijke planning, waardoor de digitale veiligheid van Nederland vooralsnog op losse schroeven staat.