Nederlandse flexibele arbeidsmarkt bereikt nieuw evenwicht

Dit blijkt uit de nieuwste editie van de Talent Monitor, een gezamenlijke uitgave van HR-tech dienstverlener HeadFirst en arbeidsmarktdata-specialist Intelligence Group. Met circa 775.000 zzp'ers en gedetacheerden blijft de flexibele schil een substantieel onderdeel van de Nederlandse arbeidsmarkt. In 2022 lag het aandeel van deze groep rond de zeventien à achttien procent, waarna het opliep tot een piek van 22 procent eind 2024. Sindsdien daalt de flexibele schil geleidelijk. Het einde van het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid speelt hierbij een rol: opdrachtgevers hebben hun inhuurbeleid aangepast, contracten aangescherpt en hun flexibele schil afgebouwd.

Tarieven blijven stijgen ondanks daling in opdrachten

Het aanbod van flexibel werk is in dezelfde periode sterk gekrompen. Vergeleken met hetzelfde kwartaal vier jaar eerder nam het aantal geregistreerde opdrachten met circa 42 procent af. Die toegenomen concurrentie leidt echter niet tot lagere tarieven. Het gemiddelde gerealiseerde uurtarief steeg van €91,10 in het tweede kwartaal van 2022 naar €102,38 in het tweede kwartaal van 2026, een stijging van ruim twaalf procent.

Geert-Jan Waasdorp, CEO bij Intelligence Group, zegt dat het uurtarief zich weinig laat bepalen door vraag en aanbod, aangezien de tarieven blijven stijgen terwijl het aantal opdrachten daalt en de concurrentie tussen professionals toeneemt. Ondanks de voor de flexmarkt ongunstige marktomstandigheden blijven de tarieven volgens hem de inflatie volgen, een patroon dat al langer in de data van Intelligence Group naar voren komt.

Beweging tussen vast en flex stabiliseert

Ook de mobiliteit op de arbeidsmarkt laat een stabiel beeld zien. Momenteel is 22 procent van de zzp'ers actief op zoek naar een nieuwe opdracht, tegenover 24 procent van de gedetacheerden. Dat ligt lager dan tijdens eerdere piekmomenten. De daling hangt deels samen met de krimp van de populatie: professionals die langdurig geen opdrachten vonden, hebben de flexibele arbeidsmarkt verlaten.

Ook de beweging tussen vast en flex stabiliseert. Dertien procent van de zzp'ers wil de overstap naar loondienst maken, en een vergelijkbaar aandeel werknemers in loondienst overweegt de stap naar zelfstandigheid.

Allard van Dam, Country Manager Nederland bij HeadFirst, noemt de ontwikkeling een teken dat de markt volwassen wordt. Flexibele professionals blijven volgens hem een onmisbare rol spelen voor organisaties die behoefte hebben aan specialistische kennis, extra capaciteit of tijdelijke ondersteuning. Juist in deze fase is het volgens hem belangrijk om strategisch naar de inzet van talent te kijken, ongeacht de contractvorm.