Wouter Hoeffnagel - 30 januari 2026

Gartner: Regionale AI wint terrein door behoefte aan soevereiniteit

35% van de landen maakt tegen 2027 gebruik van regionale AI-platforms die werken met lokale, eigendomsgebonden contextuele data, voorspelt marktonderzoeker Gartner. Op dit moment ligt dit percentage nog op 5%.

Gartner: Regionale AI wint terrein door behoefte aan soevereiniteit image

De groeiende vraag naar digitale soevereiniteit drijft landen ertoe om te investeren in eigen AI-infrastructuur, waaronder rekenkracht, datacenters, modellen en systemen die aansluiten bij lokale wetgeving, cultuur en taal. "Vertrouwen en culturele afstemming worden steeds belangrijker", aldus Gaurav Gupta, vicepresident en analist bij Gartner. "Beslissers geven prioriteit aan AI-platforms die passen bij lokale waarden, regelgeving en gebruikersverwachtingen, in plaats van platforms met de grootste traindatasets."

Lokale AI-modellen blijken effectiever in toepassingen zoals onderwijs, juridische naleving en overheidsdiensten, met name in niet-Engelstalige contexten. Regionale taalmodellen (LLM’s) presteren hierin beter dan globale alternatieven.

1% van het BBP naar AI-soevereiniteit tegen 2029

Gartner verwacht dat landen die een eigen AI-infrastructuur willen opbouwen, tegen 2029 minstens 1% van hun bruto binnenlands product (BBP) moeten investeren in AI.

Met name vanuit niet-westerse landen verschuift de focus naar regionale AI-platforms, onder meer vanwege zorgen over te sterke westerse invloed. Dit leidt tot minder internationale samenwerking en dubbel werk.

AI-soevereiniteit

AI-soevereiniteit verwijst naar het vermogen van een land of organisatie om zelfstandig te bepalen hoe AI wordt ontwikkeld, ingezet en gebruikt binnen de eigen grenzen. Drijfveren hierachter zijn onder meer regelgeving, geopolitiek, cloudlokalisatie, nationale AI-strategieën, bedrijfsrisico’s en veiligheidsbelangen. De angst om achterop te raken in de technologische race zorgt ervoor dat landen en bedrijven snel willen innoveren om zelfvoorzienend te worden op alle vlakken van de AI-keten.

"Datacenters en AI-fabricage-infrastructuur vormen de ruggengraat van een soevereine AI-oplossing", benadrukt Gupta. "De komende jaren zal hierin een explosieve groei plaatsvinden, wat een handvol bedrijven dat de AI-keten controleert naar waarderingen in de biljoenen dollars zal duwen."

Aanbevelingen voor CIO’s

Om in te spelen op deze ontwikkelingen, adviseert Gartner CIO’s om:

  • Modelonafhankelijke workflows te ontwerpen, zodat tussen verschillende regionale taalmodellen en leveranciers kan worden geschakeld.
  • AI-governance, dataresidentie en modelafstemming af te stemmen op landspecifieke juridische, culturele en taalkundige eisen.
  • Samenwerkingen aan te gaan met nationale cloudproviders, regionale LLM-leveranciers en aanbieders van soevereine AI-oplossingen in prioritaire markten.
  • AI-wetgeving, datasoevereiniteitsregels en opkomende standaarden te volgen die invloed hebben op waar en hoe AI-modellen kunnen worden ingezet.

Meer informatie is beschikbaar voor Gartner-klanten in het rapport 'Predicts 2026: AI Sovereignty'.

Gartner Data & Analytics Summit

Tijdens de Gartner Data & Analytics Summits 2026 delen analisten van Gartner verdere inzichten in de nieuwste trends op het gebied van data en analytics. De evenementen vinden plaats op de volgende data en locaties:

PNY 01-2026 BW
PNY 01-2026 BN

Wil jij dagelijkse updates?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief!