Gartner: AI-ontslagen leveren géén hoger rendement op

Het onderzoek onder 350 internationale topbestuurders laat een opvallende trend zien: bedrijven die fors besparen op personeel presteren op het gebied van rendement niet beter dan bedrijven die hun personeelsbestand intact houden. De boodschap van Gartner is glashelder: autonome business draait niet om het elimineren van mensen, maar om het versterken ervan.

De valkuil van de snelle besparing

Sinds de opkomst van AI-agents en intelligente automatisering is de verleiding groot om menselijke rollen te schrappen zodra technologie taken overneemt. "Veel CEO's wenden zich tot ontslagen om snelle AI-rendementen aan te tonen, maar die instelling is misplaatst," zegt Helen Poitevin, Distinguished VP Analyst bij Gartner.

Volgens Poitevin creëren ontslagen weliswaar financiële ruimte in de begroting, maar dragen ze niet bij aan de effectiviteit van de technologie. "Bedrijven die hun ROI wél verbeteren, zijn niet de bedrijven die mensen overbodig maken, maar de bedrijven die agressief investeren in vaardigheden, nieuwe rollen en operating modellen. Zij stellen mensen in staat om autonome systemen te begeleiden en op te schalen."

Groeimarkt voor AI-agents

De investeringen in deze technologieën bereiken recordhoogtes. Gartner voorspelt dat de uitgaven aan software voor AI-agents in 2026 zal stijgen naar $206,5 miljard, om in 2027 zelfs de grens van $376 miljard aan te tikken. Dit is een enorme sprong vergeleken met de $86,4 miljard die in 2025 werd uitgegeven.

Deze transitie naar 'autonome business' – waarbij gebruik wordt gemaakt van AI-agents, RPA, digital twins en tokenized assets – betekent volgens de onderzoekers geen 'mensloos' bedrijf, maar juist een door mensen versterkt bedrijf (human-amplified business).

Lange termijn: AI creëert juist méér werk

Ondanks de huidige golf van ontslagen, voorziet Gartner dat autonome business tussen 2028 en 2029 een netto-positieve banenmotor zal worden. De reden hiervoor is tweeledig:

• Nieuwe vormen van werk: AI creëert taken die voorheen niet bestonden en die niet door machines kunnen worden overgenomen.
• Structurele factoren: Demografische krimp en de behoefte aan menselijk vertrouwen bij cruciale consumentenmomenten zorgen ervoor dat menselijk talent essentieel blijft.

"Op de lange termijn zal autonome business zorgen voor méér werk voor mensen, niet minder," concludeert Poitevin. "Mensen blijven centraal staan in het aansturen, besturen en schalen van deze systemen."

Gartner adviseert organisaties dan ook om de vrijgekomen budgetten uit AI-efficiëntie direct te herinvesteren in de eigen medewerkers. Alleen door mensen de tools en vaardigheden te geven om de 'autonome machine' te beheren, wordt de beloofde winstgevendheid van AI ook daadwerkelijk gerealiseerd.