Gartner waarschuwt voor weggegooid geld bij AI-projecten

De belofte van AI-agents is groot: ze moeten complexe workflows overnemen en zelfstandig beslissingen nemen. Maar volgens Gartner is er een fundamenteel probleem. AI-agents hebben in elke stap van hun proces een diepgaand begrip nodig van de context om resultaten te leveren die zowel accuraat als kostenefficiënt zijn.

De prijs van ontbrekende context

Rita Sallam, Distinguished VP Analyst bij Gartner, windt er geen doekjes om: "De resultaten van agentic AI vallen of staan bij context, waaronder semantische representaties van data. Zonder een helder begrip van de specifieke relaties en regels binnen de bedrijfsdata, kunnen AI-agents niet nauwkeurig opereren."

Het gevolg van dit gebrek aan 'data-begrip'? AI-systemen die gaan hallucineren, vooroordelen (bias) introduceren en onbetrouwbare resultaten produceren. Volgens Sallam riskeren bedrijven die deze basis negeren niet alleen financiële verliezen, maar ook juridische complicaties en reputatieschade.

Semantiek als rendementsversneller

Gartner onderbouwt de waarschuwing met concrete cijfers. Het bureau voorspelt dat organisaties die tegen 2027 prioriteit geven aan semantiek in hun 'AI-ready' data:

• Hun nauwkeurigheid bij AI-agents met maar liefst 80% zien stijgen.
• Hun operationele kosten met wel 60% zien dalen.

Traditionele datamodellen, die enkel gebaseerd zijn op schema's en tabellen, volstaan niet langer. Ze missen de zakelijke context en de werkelijke betekenis van de data die nodig is voor autonome AI-processen.

Strategische noodzaak

De roep om semantische transparantie komt niet alleen vanuit de IT-afdeling. Gartner verwacht dat toezichthouders strengere eisen gaan stellen aan de herleidbaarheid en betekenis van data. Bestuurskamers zullen 'semantic governance' steeds vaker gaan zien als een strategisch risico én een kans om de concurrentie voor te blijven. "Context met semantische samenhang wordt een strategie voor kostenbeheersing en vertrouwen, geen 'nice-to-have'," aldus Sallam. "Door fouten te verminderen en het vertrouwen te vergroten, zullen organisaties semantische capaciteiten gaan budgetteren als een ononderhandelbaar fundament."

Gartner adviseert leiders op het gebied van data en analytics (D&A) om een 'contextlaag' in te richten als kernonderdeel van hun infrastructuur. Het bouwen van een robuuste datalaag is volgens het bureau de enige manier om de vruchten van de AI-revolutie te plukken zonder in de financiële valkuilen te trappen.