Ontslag op staande voet bij ASML sneuvelt door traag onderzoek
Een senior IT-analist van chipmachinefabrikant ASML is door het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch in het gelijk gesteld in een slepende ontslagzaak. Hoewel de werknemer via een eigen eenmanszaak personeel aan zijn eigen werkgever uitleende en daarmee tienduizenden euro’s verdiende, oordeelt het hof dat een ontslag op staande voet een te zware maatregel was. ASML moet de man nu alsnog ruim 40.000 euro aan vergoedingen betalen.
De zaak draait om een werknemer die sinds 2016 bij ASML werkte. Naast zijn baan runde hij een eenmanszaak. In 2023 en 2024 ontstond er een opmerkelijke constructie: de man leende via zijn eigen bedrijf twee IT-specialisten uit aan een tussenpartij, die ze via-via weer bij ASML detacheerde. De specialisten kwamen nota bene te werken op de afdeling waar de werknemer zelf leidinggevende was.
Belangenverstrengeling
De zaak kwam aan het licht toen een van de flexwerkers bij HR klaagde over zijn lage salaris. ASML ontdekte dat zij 155 euro per uur betaalden, terwijl de werknemer via zijn eenmanszaak een flink deel van dat bedrag zelf hield als ‘risico-opslag’. In totaal verdiende de analist naar eigen zeggen zo'n 75.000 euro aan de constructie.
ASML ontsloeg de man in november 2024 op staande voet. De techreus verweet hem een ernstig belangenconflict, gebrek aan transparantie en het schenden van de Code of Conduct. De kantonrechter gaf ASML aanvankelijk gelijk, maar het Gerechtshof denkt daar nu anders over.
Geen 'dringende reden'
Het hof oordeelt dat het ontslag om twee redenen niet standhoudt. Allereerst was het ontslag niet onverwijld gegeven. ASML deed drie maanden over het interne onderzoek, wat volgens de rechters te lang is zonder concrete rechtvaardiging voor de vertraging.
Nog belangrijker is de inhoudelijke beoordeling. De werknemer had namelijk aangetoond dat hij zijn toenmalige leidinggevende vooraf had ingelicht over de constructie. Hij had de route zelfs op een whiteboard uitgetekend. Omdat de leidinggevende destijds niet ingreep, mocht de werknemer erop vertrouwen dat de constructie (stilzwijgend) werd gedoogd. Hoewel de man volgens het hof wel degelijk verwijtbaar heeft gehandeld door zijn financiële eigenbelang niet volledig te melden, is dit niet ernstig genoeg voor de 'droomstraf' van ontslag op staande voet.
Geen billijke vergoeding
Ondanks de overwinning krijgt de man niet alles waar hij om vroeg. Hij eiste een billijke vergoeding van 50.000 euro, maar het hof stelt deze op nul. Het hof concludeert dat als ASML een normale ontbindingsprocedure was gestart, de rechter de arbeidsovereenkomst sowieso zou hebben beëindigd vanwege de ontstane vertrouwensbreuk.
ASML wordt wel veroordeeld tot het betalen van een transitievergoeding van ruim 23.000 euro en een vergoeding wegens onregelmatige opzegging van bijna 17.000 euro. Wel moet de man het loon dat hij na zijn ontslag nog per abuis ontving (ruim 30.000 euro) terugbetalen aan ASML.
De uitspraak onderstreept nogmaals dat werkgevers bij een ontslag op staande voet uiterst voortvarend moeten handelen en dat interne goedkeuring door een direct leidinggevende zwaar weegt, zelfs als die in strijd is met officiële bedrijfsregels.
